For Dummies · Ücretsiz

Yalın 6 Sigma'yı sıfırdan, hikâyelerle öğren

146 kısa ve ücretsiz ders. Karmaşık istatistik yerine gerçek atölye hikâyeleri: DMAIC yol haritası, ölçüm sistemleri, kök neden analizi, hipotez testleri. Kayıt gerekmez — hemen okumaya başla.

146ücretsiz ders
2kuşak · Sarı + Yeşil
0₺kayıt gerekmez

Sarı Kuşak

Yellow Belt

63 ders

Giriş21 ders

Yapay Zekâ Problem Çözmede Nasıl Yardımcı Olur?

AI, veri işleyen turbo asistanın. Problem çözme mantığı hâlâ sende. Ama AI sayesinde o mantığı çok daha hızlı uygulayabilirsin.

D-M-A-I-C: 5 Adımlık Yol Haritası

Define, Measure, Analyze, Improve, Control, birer harf, ama arkasından devasa bir problem çözme sistemi gizli. Çözüm sırasına göre öğreniriz!

Lean Six Sigma nedir?

Şirketlerin "çok çalışıyoruz ama neden sonuç alamıyoruz?" sorusuna sistemli cevap arama yöntemidir. İki güçlü fikrin birleşimi: süreçleri yalınlaştır +…

Seçilen Küçük Problemin Özetlenmesi

Final projesinin ilk günü. Genç Dedektif, ofisin "her şey kötü gidiyor" gibi dağılan derdiyle yüzleşir ve nereden başlayacağını bilemez. Lean Usta sakin…

AI'ya doğru soru sorma mantığı

Aynı AI'ya iki farklı soru: biri çöp çıktı üretir, diğeri altın cevap. Fark: prompt kalitesi.

Her Fazın Amacı Ne?

DMAIC'in 5 fazının her birinin farklı bir işi var. Şimdi bu fazları karakterler olarak tanıyalım!

Atölye'de iki usta var... ikisi de haklı.

Lean Usta hız ve akış ustası. Sigma Usta kalite ve ölçüm ustası. Birbirlerine rakip değil, aynı atölyenin iki gücü.

Basit SIPOC Hazırlanması

Genç Dedektif, final projesinin veri giriş sürecine büyüteciyle bakar ama her yer birbirine karışmış bir yumak gibidir; hatanın girişte mi, ortada mı…

Veri analizi için AI'dan destek alma

Dağınık Excel → AI → temiz, yorumlu analiz. Bir kez nasıl yapılacağını öğrenince çok zaman kazanacaksın.

DMAIC Neden Sırasıyla Uygulanır?

DMAIC bir zincirdir. Bir halkayı atlayınca zincir kopar. Şimdi neden kopar, gösterelim!

Kalite, Hız ve Maliyet: Üçünü Birden Seçmek Mümkün mü?

Mahalle terzisine bir müşteri girer. Elinde kumaş, yüzünde umut, dilinde o meşhur cümle:

Problem Cümlesi Yazılması

Genç Dedektif, süreci haritalandırmanın özgüveniyle "sistemde hata var" gibi bulanık bir karalamayı gururla problem cümlesi sanır. Lean Usta durdurur: bu…

Kök Neden Hipotezi Üretme

AI, sana 10 hipotez listesi çıkartabilir. Peki hangileri gerçekten test edilmeye değer? Bu ayrımı sen yapacaksın.

"Çözüme Atlama" Hatası

Problemi görür görmez en pahalı çözümü denemek: Bu en yaygın ve en pahalı hatalardan biri!

Neden Süreç İyileştirme Sistemine İhtiyaç Var?

Şef Hasan sabah kapıdan girer girmez: 3 şikayet maili, 1 iade formu, 2 fazla mesai talebi. Koşar, bağırır, indirim vaadi verir, tamirciyi çağırır. Akşam…

Pareto veya 5 Neden Uygulaması

Genç Dedektif bir elinde geniş bir tarak (Pareto), bir elinde dar bir matkap (5 Neden); hangisini seçeceğini bilemez. Lean Usta basit bir karar kriteri…

Aksiyon Planı Taslağı Oluşturma

AI 30 saniyede taslak bir aksiyon planı üretir. Ama her madde doğru mu? Bazı maddelerde AI hayati bilgileri atladı.

DMAIC'i Gerçek Hayatta Nasıl Kullanırsın?

Teoriyi bir yana koyalım. Ofis kahve problemini DMAIC ile adım adım çözelim!

Günlük Hayattan Problem Çözme Mantığı

Genç Müşteri'nin sabahı yanık kokusuyla başlar: tost makineden simsiyah çıkmıştır, işe de geç kalmıştır. Komşu kapıdan kararı basar: "Makine bozuk…

Basit Aksiyon Planı Oluşturulması

Genç Dedektif kök nedeni buldu ama eşikte donar: şimdi ne yapacağım? Bilgi var, aksiyon yok; iyi fikir hayalde kalır. Lean Usta son dersi verir: boş…

AI Çıktısını Körü Körüne Kabul Etmeme

AI güvenli ve akıcı bir üslupla yanlış şeyler söyleyebilir. Bu bir istisna değildir: doğrulama her zaman yapılmalıdır.

Tanımla (Define)15 ders

Belirti ile Kök Neden Arasındaki Fark

Sigma Usta dedektif kasketini Genç'e devretmişti: "Şapkanı tak, Modül 2 seni bekliyor." Ertesi sabah atölyede telefon çalar: bir tekstil fabrikası arıyor…

Süreç nedir?

Hayatta her şey süreç değildir. Bazı şeyler sadece olaydır. Bazı şeyler ise tekrarlanabilir, ölçülebilir ve iyileştirilebilir süreçlerdir. Fark nedir?

Müşteri kimdir?

Lean Six Sigma'da müşteri denince sadece kasada para ödeyeni değil, etkilenen herkesi kastediyoruz.

"Hızlı çözüm" ile "kalıcı çözüm" farkı

Biri her sorunu sarar, öteki her soruyu sorar. İkisi de aynı mutfakta: sen hangisi olacaksın?

Tedarikçi, Girdi, Çıktı, Müşteri

Her sürecin bir hikâyesi vardır. Kim sağlıyor? Ne gerekiyor? Ne yapılıyor? Ne çıkıyor? Kim alıyor? Bu 5 soruyu cevaplamak, sürecin tüm haritasını çizer.

İç Müşteri vs. Dış Müşteri

Ofiste dosyayı bir sonraki masaya verirken de bir iç müşteri ilişkisi kuruluyor. Bunu görene kadar kalite anlayışı eksik kalır.

Problem cümlesi nasıl yazılır?

Sigma Usta, Genç'i kasabanın gazete büfesine götürür. Gazeteci Emre'nin başından geçmiştir: bir zamanlar manşeti "İşler kötü gidiyor." diye atmış. Sen bu…

SIPOC Nedir?

SIPOC, bir sürecin Tedarikçi, Girdi, Süreç, Çıktı ve Müşteri boyutlarını tek bir tabloda gösteren bir DEFINE faz aracıdır. Tek sayfada tam süreç haritası!

VOC: Voice of Customer

Müşterinin ne istediğini gerçekten duymak için sistematik bir yöntem. "Bence müşteri şunu ister" tahmininin sonu.

İyi Problem Tanımı Örnekleri

Futbol sahasında hakem düdüğünü çıkarıp susar ve sahaya bakarak "birisi bir şeyler yaptı, belki..." diye başlarsa kaos çıkar. Oyuncular birbirine girer…

Süreç Haritası Nedir?

Süreci sadece aklında tutmak yeterli değildir. Görsel süreç haritası, gizli beklemeleri, tekrar işleri ve sorumlu boşluklarını günyüzüne çıkarır…

CTQ: Critical to Quality

Müşterinin muğlak bıraktığı, tam olarak ölçülemeyen isteklerini somut, takip edilebilir gereksinimlere çeviren araç.

Kötü Problem Tanımı Örnekleri

Dönüşüm Ustası Kemal 25 yıldır danışman. Sol elinde buruşuk, kırmızı karalamalı bir kağıt; sağ elinde dümdüz temiz bir kağıt. "Bu iki kağıt arasındaki…

Süreci Görmeden Problem Çözme Riski

Süreci görmeden problemi çözmek, hastanın tüm vücudunu muayene etmeden ilaç yazmak gibidir. Belirtiye müdahale edersin, köke değil. Çözüm tutmaz ve…

Değer Katan vs. Değer Katmayan İşler

Müşterinin para ödediği iş ile biz kendi kendimize yarattığımız iş arasındaki fark. Lean bunun üzerine kurulu.

Analiz Et (Analyze)10 ders

Kök Neden Nedir?

Bir problem yaşandığında gördüğün şey genellikle gerçek neden değildir. Görünen şey belirti, asıl neden ise altında gizli olan kök nedendir.

Pareto İlkesi Nedir?

Kaynaklar sınırlı, herkesi her yerde mutlu edemezsin. Az sayıda neden, sonuçların çoğunu üretir. İşte 80/20 kuralı.

5 Neden Analizi

Çocuklar bunu doğal yapar. "Neden? Neden? Neden?" diye sormaya devam ederler ta ki gerçek cevabı bulana kadar. Bu tam olarak 5 Neden tekniğidir.

80/20 Mantığı

Hiçbir ekip tüm problemlere eşit zaman ayıramaz. Soru şu: hangi %20, sonuçların %80'ini üretir? İşte kaynak planlamasının kalbi.

Balık Kılçığı Diyagramı

Bir problemin olası tüm nedenlerini kategorize ederek görsel hale getiren araç. Balığa benzediğinden dolayı bu ismi almıştır. Kaoru Ishikawa tarafından…

Hangi Problem Önce Çözülmeli?

Vital few'i biliyorsun. Peki o azınlığın içinde önce hangisine başlarsın? İşte Pareto'yu bir grafikten bir karar aracına çeviren adım.

6M Boyutları

Bir problem olduğunda, 6 karakter sahneye çıkar: İnsan, Makine, Metot, Malzeme, Ölçüm ve Çevre. Her biri hatanın kendi sebebi olduğunu iddia eder!

Hata Türleri ve Şikâyetler için Pareto Kullanımı

Her ay yüzlerce şikâyet, herkes farklı dert. Hangi türü gidermek en büyük etkiyi yaratır? Pareto bu karmaşaya düzen verir.

Varsayım mı, Kanıt mı?

Kök neden analizinin en büyük tuzağı: "Eminim ki..." ile başlayan cümleleri sanki veri varmış gibi kabul etmek. Dedektifimiz bu yüzden yanılıyordu.

Pareto Grafiği Nasıl Yorumlanır?

Grafiği kurduk. Peki nasıl okuruz? Sütunlar, kırmızı eğri, %80 çizgisi ve dirsek noktası: hepsi hayati azınlığı işaret eder.

İyileştir (Improve)11 ders

Brainstorming: Fikir Makinesi Çalıştırma Sanatı

Genç neredeyse boş bir fikir panosu önünde: M9'da kazandığı keskin eleştiri refleksiyle her fikri doğar doğmaz kesip atıyor, pano boş kalıyor. Lean Usta…

Lean nedir?

1940'larda Japonya. Toyota fabrikası. Taiichi Ohno bir şey fark etti: çalışmak ile değer üretmek aynı şey değil. Lean bu farktan doğdu.

Etki-Efor Matrisi: Hangi Fikir Önce Gider?

Genç brainstorming'den çıkan 12 fikri birden yapmaya kalkar: kucağı taşar, fişler yere düşer. Lean Usta durdurur: hepsi aynı anda olmaz, hangisi önce? En…

Değer mi, İsraf mı?

Müşteri sadece değer için para öder. Peki bir iş gününde ne kadar zaman gerçekten değer üretiyor, ne kadarı israf? Sayılar sizi şaşırtabilir.

Aksiyon Planı: Fikirden Somut Göreve

Genç'in kafası güzel fikirlerle dolu ama hiçbiri hayata geçmiyor: fikirler baloncuk gibi elinden kaçıp uçuyor, iki ay sonra hâlâ yapılmamış. Lean Usta bir…

8 İsraf Türü · DOWNTIME

Her iyi süreci yavaşça yiyip bitiren 8 israf vardır. Her birinin kendine has bir kötü karakteri var. Hepsini tanırsan, onları yakalayabilirsin.

Sorumlu-Tarih-Takip: Sahibi Olmayan İş Bitmez

Bir toplantıda karar alınır: kontrol listesi yapalım, ekip yapar. Bir ay sonra iş ortada sahipsiz bir top gibi durur, kimse dokunmamıştır. Genç "karar…

İsraf günlük hayatta!

İsraf yalnızca fabrikada değil. Supermarket kuyrukları, dolup taşan e-posta kutuları, işlevsiz toplantılar: hepsi DOWNTIME'ın birer yüzüdür.

Pilot Uygulama: Önce Küçük, Sonra Büyük

Genç nihayet iyi bir çözüm bulmuştur ve heyecanla onu her yere aynı anda yaymak ister: kocaman bir tohum çuvalını tüm tarlaya savurmak üzeredir. Lean Usta…

İş Süreçlerinde İsrafı Görme Becerisi

Lean uzmanları bir sürece baktığında gizli israfları görür, biz bakarken 'normal' bulduğumuzu. Bu beceri öğretilebilir. 'İsraf gözlükleri' takın!

Standartlaştırma: Kazanılanı Koruma Sanatı

Genç, modül boyunca kazandığı özgüvenle işin bittiğini sanıp defterini kapatır. Ama arkasında yokuşa çıkarılmış ağır iyileştirme yuvarlağı, ardında hiçbir…

Yeşil Kuşak

Green Belt

83 ders

Giriş12 ders

Green Belt Rolü Nedir?

Sarı Kuşak'ta süreci tanıyordun. Green Belt'te o süreci bir projeyle değiştiriyorsun. Bu ders, hem sahada koşan hem kaptanlık yapan o rolü anlatır.

Proje Dosyası Hazırlama

Bir mahkeme salonu düşün. İyi bir avukat kürsüde birkaç dakikada davasını anlatır: kısa, net, güçlü. Ama o konuşmanın arkasında klasörler dolusu delil…

Yellow Belt mi, Green Belt mi?

İkisi de aynı süreçte çalışır, ikisi de Lean Six Sigma ekibinin parçasıdır. Ama sorumlulukları çok farklıdır. Bu ders, kimin ne yaptığını netleştirir.

Yönetici Sunumu

Aylarca süren, titizlikle yürütülen, gerçek sonuçlar üreten bir proje bile, karar vericilere doğru anlatılmazsa hak ettiği değeri görmez. Bir yöneticinin…

Green Belt ve Black Belt: Kim Ne Yapıyor?

Aynı projede çalışırlar, aynı hedefi paylaşırlar. Ama derinlikleri farklıdır: Green Belt süreci değiştirir, Black Belt değişimin nedenini en derin…

Veri Analizi Raporu

Binlerce satırlık ham veri, bir karar vericinin önüne konduğunda çıkacak tek tepki bir sessizliktir; çünkü sayılar konuşmaz, onları konuşturan analizdir…

DMAIC Proje Seçimi: Hangi Problem Projeye Layık?

Her problem proje değildir. DMAIC en değerli araçlarından biridir; ama her kapıya aynı anahtarı sokmak zaman ve enerji israfıdır. Bu ders, hangi problemin…

Öncesi-Sonrası Karşılaştırma

Bir iyileştirme projesinin sonunda söylenen en önemli cümle şudur: «Durum düzeldi.» Ama bu cümlenin tek başına bir değeri yoktur, çünkü hemen ardından…

Proje mi, Görev mi, Fikir mi?

Her sorun DMAIC projesi değildir. Bir şeyi hemen yapabiliyorsan görevdir. İşe yarayıp yaramadığını bilmiyorsan henüz fikirdir. Kök neden bilinmiyorsa…

Finansal ve Operasyonel Etki

«Hata oranı %3'e indi» sağlam bir teknik sonuçtur, ama bir üst yönetim toplantısında çoğu zaman beklenen etkiyi yaratmaz; çünkü bir yönetici için «%3»…

Finansal Etki ve Müşteri Etkisi

Proje bitti — ne değişti? Green Belt sonuçları rakamlarla anlatır. Ama tek dilde değil: hem CFO'yu ikna eden finansal etki, hem müşterinin hissettiği…

Alınan Dersler (Lessons Learned)

Bir insan, yaşadığı deneyimden ders çıkarır ve bir sonraki sefer daha iyisini yapar; öğrenmek bireyin doğasında vardır. Ama bir organizasyon otomatik…

Tanımla (Define)9 ders

Project Charter Nedir?

Project Charter, bir Lean Six Sigma projesinin kimlik kartıdır. Problem ne, hedef ne, sınırlar nerede, ekip kim, ne zaman bitecek — hepsi tek belgede…

Business Case Nedir?

Business Case, bir projenin neden yapılmaya değer olduğunu para diliyle anlatır. CFO'ya "bu projeye neden bütçe ayıralım?" sorusunu rakamla yanıtlar.

Problem Statement Nedir?

Problem Statement, bir projenin çözmeye çalıştığı sorunu ölçülebilir, somut ve çözüm içermeyen biçimde tanımlayan cümledir. "Kalitemiz düşük" bir sorun…

Goal Statement Nedir?

Goal Statement, Problem Statement'ın ölçülebilir ayna görüntüsüdür. "Azaltacağız" değil; "X'ten Y'ye, Z sürede." Bir navigasyona "daha iyi bir yere götür"…

Scope — Kapsam Nedir?

Kapsam, projenin sınırlarını çizer: ne dahil, ne hariç? Net olmayan kapsam "scope creep" denen kontrolsüz büyümeye yol açar — bavul kapanmaz, proje…

Stakeholder Analizi

Proje duyurulduğunda herkes farklı tepki verir: kimi destekler, kimi direnir, kimi ilgisiz kalır. Paydaş analizi, bu tepkileri önceden haritalayarak her…

SIPOC — Green Belt Seviyesi

SIPOC, süreci kuş bakışından görmeni sağlar: Kim sağlıyor, ne giriyor, süreç nasıl işliyor, ne çıkıyor, kim alıyor? Green Belt seviyesinde her hücre Sarı…

VOC ve CTQ Ağacı

Müşteri ne hisseder söyler ("çok yavaş"); sen bunu ne ölçülüre çevirirsin ("≤ 3 iş günü"). VOC → CTQ dönüşümü bu köprüyü kurar — bulanık sesi keskin bir…

Proje Riskleri

Projene başlamadan gözlerini kapat ve hayal et: altı ay geçti, projen tamamen başarısız oldu. Ne ters gitti? Bu düşünce egzersizine pre-mortem (ön ölüm…

Ölç (Measure)25 ders

Ölçüm Hatası Nedir?

Sarsıcı bir fikirle başlayayım. Verinde gördüğün tüm o dalgalanma — sürecin gerçekten oynadığını sandığın o iniş çıkışlar — belki gerçek değil. Belki…

Süreç Haritalama

Bir süreç hakkında üç versiyon vardır: prosedürde yazan (olması gereken), yöneticilerin anlattığı (sandığımız) ve sahada gerçekten yaşanan (gerçek). Üçü…

Ortalama, Medyan, Mod

Bir ofiste patron gururla "ortalama maaş 200 bin" diyor. Ama gerçek: 10 kişiden 9'u 40 bin alıyor, biri — kurucu — 1,6 milyon. Ortalama gerçekten 200 bin…

Tekrarlanabilirlik ve Yeniden Üretilebilirlik

Önceki derste ölçüm hatasının en büyük kaynağının çoğu zaman insan olduğunu söyledik. Şimdi o insan kaynaklı hatayı iki ayrı parçaya ayıracağız — çünkü…

Veri Toplama Planı

Ölç fazında içgüdün "hemen veri topla" diyecek — dur. Ölçmeye başlamadan önce neyi, nasıl, kimin, ne zaman ve nerede ölçeceğini planla. Plansız toplanan…

Varyans ve Standart Sapma

Altı Sigma'nın neden var olduğunu tek cümleyle özetleyeyim: müşteri senin ortalamanı asla yaşamaz; o, senin değişkenliğini yaşar. Bir restoranın servisi…

Gage R&R Mantığı

Şimdiye kadar ölçüm hatasını tanıdık, onu iki parçaya — tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirliğe — ayırdık. Ama bir şey eksik: somut bir sayı…

Operasyonel Tanım

Bir restoranda "sıcak çorba" ne demek? Şefe göre 80°, garsona göre parmağı yakmayan, müşteriye göre üşütmeyen. Aynı iki kelime, dört kafada dört farklı…

Dağılım Mantığı

Şimdiye kadar veriyi sayılara sıkıştırdık: ortalama, medyan, standart sapma. Ama her özet sayı bir bedel öder — bilgiyi kaybeder. İşte iddia: verinin…

Nitel Veri Ölçüm Güvenilirliği

Gage R&R'ı öğrendik; ölçüm sistemine sayısal bir sınav verdik. Ama o sınavın gizli bir varsayımı vardı: ölçtüğümüz şeyin bir sayı olması. Peki ya ölçtüğün…

Veri Türleri

İki proje aynı şeyi anlıyor: biri sonuca 300 ölçümle, diğeri aynı güvenle 30 ölçümle ulaşıyor. Tek fark: hangi tür veriyi topladıkları. Veri türü, yanlış…

Histogram

Geçen derste dağılımın bir sürecin parmak izi olduğunu söyledik. Ama bir parmak izi ancak doğru ışık altında görünür — işte histogram, o ışıktır. Elinde…

Denetçiler Arası Uyum

Önceki derste nitel ölçümün üç sorusunu konuştuk. Şimdi en pratik boyutuna — denetçiler arası uyuma — bakacağız. İş hayatında en sık duyacağın cümlelerden…

Örnekleme Mantığı

Bir aşçı koca bir tencere çorbanın tuzunu kontrol etmek için tencerenin tamamını içmez — bir kaşık alır, tadar, bütün hakkında karar verir. Örnekleme…

Boxplot

Histogram bir sürecin dağılımını güzelce gösterir. Ama sana bir problem vereyim: elinde beş farklı vardiya var ve teslimat sürelerini karşılaştırmak…

AQL ve Kalite Kontrol Verilerinde Güvenilirlik

AQL — 'Kabul Edilebilir Kalite Seviyesi' — her gün kullanılan bir terim; ama içinde sessiz bir itiraf saklı: belli bir hatayı baştan kabul ediyoruz. Bu…

Baseline Performans

Bir diyet düşün: üç ay disiplinle çalıştın, harika hissediyorsun. Sonra biri soruyor: "Ne kadar verdin?" Ve donuyorsun — başta hiç tartıya çıkmamıştın…

Scatter Plot

Şimdiye kadarki tüm grafikler tek bir şeye baktı. Ama gerçek dünyada en yakıcı soru genellikle iki şey arasındadır: sıcaklık arttıkça hata artıyor mu…

Yanlış Veriyle Doğru Karar Verememe Riski

Bu modül boyunca tek bir tehlikenin etrafında döndük: ölçümün kendisinden şüphe etmek. Şimdi hepsini tek bir cümlede topluyoruz — bir Green Belt'in…

DPMO ve Sigma Seviyesi

Bir havayolu "uçuşlarımızın %99'unu güvenli iniş ile tamamlıyoruz" dese o uçağa biner misin? Günde 100.000'den fazla uçuş var — %1 başarısızlık, günde…

Pareto Grafiği

Yellow seviyesinde Pareto'yu öğrendin: az sayıda neden, sonuçların çoğunu yaratır — sık olanı bul, ona odaklan. Doğru ve güçlü. Ama Green seviyesinde…

Run Chart ve Trend Analizi

Bir doktor sana sadece tek bir kalp atışı sayısı söylese — "kalbiniz dakikada 72 attı" — bu sana neredeyse hiçbir şey anlatmaz. Asıl bilgi, kalbin zaman…

Zaman Serisi Grafikleri

İş dünyasının en sık hatasını göstereyim. Bir toplantı, yönetici: "Bu ay satışlar geçen aya göre %8 düştü — bir sorun var, hemen aksiyon alalım." Sorumlu…

Ölçüm Sistemi Güvenilirliği

Bütün modül boyunca ölçmeyi konuştuk. Ama kimsenin sormadığı soru şu: ölçtüğün aletin kendisi güvenilir mi? Terazin bozuksa kaç kez tartarsan tart doğru…

Korelasyon ve Nedensellik

Sana doğru bir gerçek vereyim: bir ülkede dondurma satışları ne kadar yükselirse, boğularak ölüm vakaları da o kadar yükselir — veri bunu net gösteriyor…

Analiz Et (Analyze)18 ders

Hipotez Nedir? — Gerçek mi, Şans mı?

Stratifikasyon ile harika bir şey buldun: "Akşam vardiyasında hata oranı %8, gündüz %6." Bir fark var — çözüme koşmak istiyorsun. Ama dur. Sana bu modülün…

Kök Neden Hipotezi Oluşturma

Analiz fazına hoş geldin — projenin en heyecanlı ve en tehlikeli yeri. Heyecanlı, çünkü gerçek nedeni avlayacağız; tehlikeli, çünkü yanlış bir nedene âşık…

Null ve Alternatif Hipotez — Masumiyet Karinesi

Önceki derste hipotez testinin bir mahkeme gibi başladığını söyledik: şüpheci, "gördüğün fark sadece şans" varsayımıyla işe koyulur. Şimdi bu mahkemenin…

Balık Kılçığı Diyagramı

Balık Kılçığı'nı Sarı seviyede tanıdın — nedenleri kategorilere ayıran o balık iskeleti. Şimdi acı gerçek: dünyadaki Balık Kılçığı'larının çoğu hiçbir işe…

p-Değeri — Dünyanın En Çok Yanlış Anlaşılan Sayısı

Sana istatistiğin en ünlü, en güçlü ve en çok yanlış anlaşılan sayısını tanıtacağım: p-değeri. Bu küçük sayı milyonlarca araştırmada karar verir; ama onu…

5 Neden Analizi

Beş Neden, Yalın Altı Sigma'nın en basit aracıdır — bir çocuk bile 'neden?' diye sorabilir. Ama paradoks bu: en basit araç, en kolay suistimal edilendir…

Güven Aralığı — Tek Sayının Sahte Kesinliğini Kırmak

p-değeri sana bir soruya cevap verdi: "fark gerçek mi?" Ama dürüst olalım — bu eksik bir cevap. Gerçek bir karar için iki şey daha bilmen gerekir: "Fark…

İlişkiler Diyagramı

Balık Kılçığı ve Beş Neden'in gizli bir varsayımı vardır: nedenlerin birbirinden bağımsız olduğunu sanarlar. Peki ya bir neden başka bir nedeni…

Tip 1 ve Tip 2 Hata — Yanılmanın İki Farklı Yolu

Bir hipotez testi yaptın ve karar verdin: ya "fark var" dedin ya "fark yok". Ama rahatsız edici bir gerçek var: bu karar, ne olursa olsun, yanlış…

Sebep-Sonuç Matrisi

Balık Kılçığı ile zengin bir şüpheli listesi ürettin, Beş Neden ile derinleştirdin, İlişkiler Diyagramı ile sürücüyü buldun. Ama şimdi pratik bir problem…

t-Testi — Sinyali Gürültüye Bölmek

Artık hipotez testinin felsefesini biliyorsun: null, alternatif, p-değeri, hatalar. Şimdi ilk gerçek aracı eline alıyoruz — en çok karşılaşacağın, en…

FMEA Giriş Mantığı

Şimdiye kadarki tüm araçlar tek bir soruyu sordu: 'Bu neden ne kadar olası?' Ama eksik bir soru var, ve bazen hayat kurtarır: 'Bu neden gerçekleşirse ne…

ANOVA — Neden Çok Sayıda t-Testi Yapamazsın

t-testi iki grubu karşılaştırdı. Ama gerçek hayatta çoğu zaman ikiden fazla grubun olur: üç vardiya, dört makine, beş tedarikçi. En doğal fikir: "her…

Veriyle Doğrulama

Bu modülde güçlü araçlar öğrendik: Balık Kılçığı, Beş Neden, İlişkiler Diyagramı, Sebep-Sonuç Matrisi, FMEA. Ama hepsinin ortak, rahatsız edici bir…

Ki-Kare Testi — Sayılarla Değil, Kutularla Çalışmak

Şimdiye kadarki testler — t-testi, ANOVA — hep sayısal veriyle çalıştı: süre, ağırlık, oran. Ama bütün veri sayısal değildir. Bazı veriler kategoriktir…

Stratifikasyon (Katmanlama)

Sana kök neden analizinin en pratik, en güçlü ve en az takdir edilen silahını göstereceğim. Karmaşık bir test değil, pahalı bir araç değil — sadece veriyi…

Normal ve Normal Olmayan Veri — Aletin Kilidine Bakmak

t-testi ve ANOVA gibi güçlü araçlar öğrendik. Ama hepsinin küçük puntolarla yazılmış bir koşulu vardı: "verinin kabaca normal dağıldığını varsayar." Bu…

Pratik İş Yorumu — İstatistiği, Patronun Anladığı Dile Çevirmek

Bu modül boyunca güçlü istatistik araçları öğrendik: hipotez testleri, p-değeri, güven aralığı, t-testi, ANOVA. Ama şimdi rahatsız edici bir gerçek…

İyileştir (Improve)10 ders

Çözüm Fikirleri Üretme — Dedektiflikten Mimarlığa Geçiş

Improve fazına hoş geldin. Şimdiye kadar bir dedektiftin: ipuçları topladın, şüphelileri eledin, kök nedeni veriyle yakaladın — zihnin daralan, eleyen bir…

Brainstorming — Sessizdeki Fikri Konuşturmak

Beyin fırtınası, herkesin bildiğini sandığı ama çoğu zaman yanlış yaptığı bir araçtır. Bir odaya birkaç kişiyi topla, "haydi fikir üretelim" de — ne olur…

Benchmarking — En Büyük Fikir, Çoğu Zaman Sektörünün Dışındadır

Bir çocuk hastanesinde, ameliyat sonrası yoğun bakım devrinde çok hata oluyordu — kritik an, birçok ekip, kaos. Yıllarca kendi içlerinde çözmeye…

Etki-Efor Matrisi

Beyin fırtınası ve benchmarking ile harika bir şey yaptın: bir sürü çözüm fikri ürettin. Ama tatlı bir problem var — belki yirmi fikir var ve hepsini…

Pugh Matrisi

Etki-efor matrisi sana hangi çözümlerin öncelikli olduğunu gösterdi. Ama bazen daha zorlu bir durum var: elinde birkaç güçlü, ciddi çözüm seçeneği vardır…

Pilot Uygulama

Çözümünü seçtin, ekip ikna oldu, herkes heyecanlı. En doğal içgüdü onu hemen tüm sürece yaymaktır. İşte bu modülün en bilge ve en pahalı dersi: dur. Kâğıt…

Hata Önleme — Poka-Yoke

Dizel bir araca yanlışlıkla benzin pompası takmayı denedin mi? Çoğu dizel araçta deponun ağzı benzin tabancasından dardır — fiziksel olarak girmez. Yani…

Standart İş

'Standart' kelimesini duyunca çoğu insan katı kuralları, yaratıcılığı öldüren bürokrasiyi düşünür. Ama gerçek tam tersidir: standart, iyileştirmenin…

5S ve Görsel Yönetim

Bir cerrahın ameliyat masasını düşün: her alet tam olması gereken yerde, belirli sırada, kolayca erişilebilir. Bir de dağınık bir mutfak çekmecesi düşün…

Kaizen Yaklaşımı

Bir matematik sorusu: her gün sadece yüzde bir daha iyi olsan, bir yıl sonra ne kadar ilerlemiş olursun? Sezgin 'yüzde üç yüz altmış beş' diyebilir. Ama…

Kontrol Et (Control)9 ders

Kontrol Planı

Bir diyet düşün: aylarca uğraşıp on kilo verdin, sonra bıraktın — altı ay sonra kilolar geri geldi. Bir şeyi düzeltmek zordur; düzeltilmiş hâlde tutmak…

Standart Operasyon Prosedürü (SOP)

Aynı işi yapan beş kişi düşün: aynı makinede aynı parçayı üreten beş operatör. Hepsi tam olarak aynı şekilde mi yapıyor? Neredeyse hiçbir zaman. Biri bir…

Görsel Yönetim

Bir benzin istasyonuna girdiğini düşün: yakıt göstergesine bakıyorsun, iğne kırmızıya yakın. Bir saniye bile düşünmeden 'doldurmam lazım' diyorsun. Kimse…

Eğitim Planı

Dünyanın en iyi reçetesini yazdığını düşün: her malzeme gramına kadar belli, her adım net. Mükemmel bir SOP. Şimdi bu reçeteyi hiç yemek yapmamış birine…

KPI Takip Sistemi

Bir doktor seni muayene ederken vücudundaki binlerce değere tek tek bakmaz. Birkaç hayati göstergeye bakar: nabız, tansiyon, ateş, birkaç kan değeri…

Reaksiyon Planı

Evinde bir duman dedektörü olduğunu düşün. Gece yarısı çalmaya başladı. O anda oturup 'acaba ne yapmalıyım, çıkışlar nerede' diye düşünmeye mi başlarsın…

SPC Kontrol Kartlarına Giriş

Bir fabrika müdürüsün. Hata sayısı bugün yedi, dün beşti, önceki gün üçtü. İçine endişe düşüyor: 'Bir sorun mu var, hemen müdahale mi etmeliyim?' Ama işte…

Süreç Sahipliği

Bir bahçe düşün: aylarca uğraşıp yetiştirdin, sonra başka bir şehre taşınıyorsun. Bu bahçeye ne olacak? Cevap tek bir şeye bağlı: arkanda onu gerçekten…

Proje Kapanış Raporu

Bir filmi düşün: iki saat boyunca harika bir hikâye izledin, karakterler, gerilim, çözüm. Ama tam doruk noktasında film aniden kesildi, 'son' yazısı bile…

Hazır olduğunda tam müfredatı keşfet

250+ interaktif ders, AI destekli alıştırmalar ve sertifika programı seni bekliyor.