İNCELE!

Pareto Analizi · Şikâyet Analizi · Gecikme Nedenleri

Hata Türleri ve Şikâyetler için Pareto Kullanımı

Her ay yüzlerce şikâyet, herkes farklı dert. Hangi türü gidermek en büyük etkiyi yaratır? Pareto bu karmaşaya düzen verir.

1İlke

280/20

3Öncelik

4Uygulama

5Yorum

Modül 8 · Ders 4/5

VAKA!

Genc masada dagimik renkli bos sikayet slipleri yigininda buyutecle bunalmis; Sigma Usta panosuyla yaklasiyor

Yüzlerce şikâyet, herkes başka derdi. Nereden başlarım?

Önce türlere ayıralım, sonra sıraya dizeriz.

Gerçek Dünya: Şikâyet Logu

Her ay yüzlerce şikâyet geliyor. Herkes farklı problemi konuşuyor. Pareto analizi bu karmaşaya düzeni verir: hangi şikâyet türlerini gidermek en büyük etkiyi sağlar?

Teslimat gecikmesi (en sık!)

Yanlış ürün gönderimi

Hasarlı ürün

Fatura hatası

Müşteri hizmetine ulaşamamak

Ambalaj bozulmuş

Pareto'nun Pratik Kullanım Alanları

Hata Türleri

Hangi hata türü en sık? Frekans analizi ile vital few bul.

Müşteri Şikâyetleri

Hangi şikâyet kategorisi en çok? Çözünce müşteri memnuniyeti artar.

Gecikme Nedenleri

Hangi gecikme kaynağı en fazla gün kaybettiriyor?

Maliyet Sürücüler

Hangi kalemler bütçenin büyük bölümünü tüketiyor?

Arıza Türleri

Hangi arıza tipi en sık bakıma neden oluyor?

İade Nedenleri

Hangi iade nedeni en fazla stok iade süreci yaratıyor?

Pareto Analizi · Adım Adım Prosedür

1

Veri Topla

Belirli bir dönem (genellikle 1 ay) için hata/şikâyet/gecikme kayıtlarını topla. Her kaydın bir kategori etiketi olmalı.

2

Kategorilere Ayır

Ham veriyi anlamlı kategorilere (hata türleri, şikâyet türleri vb.) ayır. 5-10 kategori ideal, çok az veya çok fazla kategoriden kaçın.

3

Frekans Say

Her kategorinin toplam oluşum sayısını hesapla.

4

Büyükten Küçüğe Sırala

En çok tekrarlayan kategori en üste gelsin.

5

Kümülatif % Hesapla

Her kategori için bireysel yüzde hesapla, sonra kümülatif toplamı al.

6

Grafik Çiz

Sütun grafiği (frekans) + kümülatif % eğrisi. %80 sınır çizgisini ekle.

SIRAYA!

2 panel: solda dagimik renkli bos slip yigini Genc buyutecle kararsiz; sagda ayni renkler dusey cubuk halinde buyukten kucuge sirali kirmizi en solda Sigma Usta isaret ediyor

Karışık yığın

Nereden başlarsın?

Türlere ayır, boydan sıraya diz

En büyük en solda

Karışık Yığın → Sıralı Çubuklar

Aynı veri, yeni düzen. Karmakarışık şikâyet yığınını türlere ayırıp büyükten küçüğe dizince manzara netleşir: en büyük kategori en solda, hayati azınlık öne çıkar.

Şikâyet Analizi

Sen = Genç Dedektif

Pareto grafiğini adım adım inşa et.

Ham şikâyet verileri · henüz sıralı değil:

Gecikme (58)Yanlış ürün (42)Hasar (30)Fatura (18)İletişim (12)Ambalaj (8)

✅ Sonuç: Gecikme + Yanlış ürün = toplam şikâyetin %60'ı. Bunlara odaklanmak büyük fark yaratır!

Örnek: Gecikme Kaynakları Pareto Analizi

Lojistik firma, Q1 gecikme nedenlerini analiz etmek istiyor. 3 ayda 186 gecikme rapor edildi.

Neden	Adet	%	Kümülatif %
Tedarikçi geç teslimat	72	%38.7	%38.7
Depo sortlama hatası	54	%29.0	%67.7
Kargo firması hatası	26	%14.0	%81.7
Adres hatası	18	%9.7	%91.4
Özel izin gerektiren eşya	10	%5.4	%96.8
Diğer	6	%3.2	%100.0

'Tedarikçi geç teslimat' + 'Depo sortlama hatası' = gecikmelerin %67.7'si. Bu iki konu çözülünce 3'te 2 gecikme ortadan kalkar.

En Çok Bozulan Eşya: Sık tekrarı bul

Grupla:Şikâyetleri türlere ayır

Odaklan:En çok tekrarlayan 2-3 türe

Aynı Konu, Farklı Sektör

Üretim

Hata türü Pareto'su
İlk 2-3 = fire'nin çoğu

Sağlık

Gecikme nedenleri
En sık olana odak

Hizmet

Şikâyet konuları
En çok tekrarlayan

Hızlı Quiz

1. Şikâyet verisi için Pareto analizi yaparken veriyi nasıl kategorize etmeliyiz?

Anlamlı ve birbirini dışlamayan kategoriler oluştur. 5-10 kategori idealdir. Çok ince granülarite şikâyetleri dağıtır; çok geniş kategoriler ise kök nedeni gizler.

2. Pareto grafiğine kümülatif eğri eklemek ne sağlar?

Hangi sayıda kategori ile toplam problemlerin kaç yüzdesinin açıklandığını görmek sağlar. %80 sınırını görselleştirerek vital few ve trivial many arasındaki kesim noktasını gösterir.

3. Tek bir veri dönemi (örneğin 1 ay) Pareto analizi yapmak için yeterli midir?

Karar vermek için dikkatli olmalı. Mevsimsel değişkenlik, tatil dönemi, özel kampanya gibi faktörler sonucu saptırabilir. Mümkünse 3+ ay verisi kullanmak daha güvenilir bir Pareto çıkarır.

AI ile Şikâyetleri Gruplamak

Fırsat

Yapay zekâya hata/şikâyet listesini ver, 'türlere göre grupla ve Pareto'sunu çıkar' de; en sık konuları gösterir. Sen ilk birkaç nedene odaklanırsın.

Dene

Şu ham şikâyet kayıtlarını 5-10 anlamlı, birbirini dışlayan kategoriye grupla: [kayıtları yapıştır]. Her kategori için sayıyı ver, büyükten küçüğe sırala ve kümülatif yüzdeyi hesapla; %80'i açıklayan hayati azınlığı işaretle.

Dikkat

Yapay zekâ kategorileri hızlı gruplar ama benzer şikâyetleri yanlış ayırabilir ya da birleştirebilir; kategorilerin gerçekten anlamlı ve birbirini dışlar olduğunu, son sözü sen denetlersin.

Mini Quiz: 2 Soru

✓ En sık konuları önceliklendirir· Bütçe yapar· Süs

Pareto, şikâyet/hata türlerini sıklığa göre sıralayıp en çok tekrarlayanı öne çıkarır.

✓ En sık/en etkili olanı· En kolayı· Rastgele

En sık ve etkili türe odaklanmak en büyük iyileşmeyi en hızlı getirir.

İŞTE İKİSİ!

Azalan renkli cubuklar; Genc buyutecini en soldaki iki en yuksek cubuga (kirmizi+turuncu hayati azinlik) tutmus rahatlamis; Sigma Usta onayliyor

İşte suçlular, en soldaki iki çubuk.

Şimdi bu grafiği tam okumayı öğreneceğiz.

SAHADA!

Pareto'nun Güçlü Yönü

Hayati Azınlığı Yakala

“Hata türü, şikâyet, gecikme veya maliyet · Pareto analizi her birinde aynı güçlü mantığı sağlar. Veriyi topla, sırala, %80 çizgisini bul. Bu kadar basit bir araç, bu kadar büyük bir etki.”

Sıradaki adım: bu grafiği tam olarak okumak.