For Dummies DERS-048 · MODÜL 10 · DERS 2
KADRANLARA!
Sarı Kuşak · Modül 10 · Ders 2 / 6

Etki-Efor Matrisi: Hangi Fikir Önce Gider?

Improve FazıÖnceliklendirme2x2 Matris
Bir sürü fikir ürettik; şimdi hangisini önce yapacağımızı seçeceğiz. Hepsini aynı anda yapamayız: matris, en değerli işi öne alır.
TEK TEK!
Genc Dedektif kollarini acmis bir yigin bos fisi birden kucaklamaya calisirken fisler yere saciliyor; Lean Usta 'dur' eli havada duzene sokmayi isaret ediyor
Madem 12 fikir bulduk, hepsini birden yapalım.
Dur, hepsi aynı anda olmaz. Hangisi önce?
Fikir Çığı

Genç brainstorming'den çıkan 12 fikri birden yapmaya kalkar: kucağı taşar, fişler yere düşer. Lean Usta durdurur: hepsi aynı anda olmaz, hangisi önce? En görkemli fikir değil, az eforla çok etki yapan fikir önce gider.

Her çözüm bu 4 kutudan birine girer:
★ Quick Win
Yüksek etki + Düşük efor
Hemen yap! Brainstorming sonrası ilk hedefin.
◎ Büyük Bahis
Yüksek etki + Yüksek efor
Değer veriyorsun ama kaynak gerekiyor. İyi planla.
▪ Doldurucu
Düşük etki + Düşük efor
Zaman kalırsa yap. Bunu seve seve yapma.
✕ Nankörlü
Düşük etki + Yüksek efor
Kaç! Çok zaman ve enerji, çok az sonuç.
TAKIM KARARI!
Bu fikir az zamanla çok etki yapar, Quick Win!
Bu da önemli ama 3 ay proje, Büyük Bahis.
Bunu yapmayalım, 6 ay emek, neredeyse sıfır sonuç.
Takımın brainstorming'den sonra 12 fikri var. Tümü aynı anda yapamaz. Matris, herkesin hemfikir olduğu bir öncelik sırası oluşturur: tartışma değil, kriter üzerinden karar.
Etki ve Efor Nasıl Ölçülür?
Etki Sorusu
"Bu çözüm uygulanırsa, problemin kaç katını çözeriz?" 1-5 puan. 5 = sorunun büyük çoğunluğunu çözüyor.
Efor Sorusu
"Bu çözümü hayata geçirmek kaç hafta, kaç kişinin zamanı?" 1-5 puan. 5 = çok zaman, kaynak, onay gerekiyor.
Quick Win kriteri: Etki puanı 4+ AND Efor puanı 1-2
SIRALA!
Dort renkli bolgeye ayrilmis kare saha (yesil/mavi/sari/kirmizi); Genc Dedektif el terazisiyle bir fisi tartip yesil koseye koyuyor; Lean Usta sahayi isaret ediyor
Az efor, çok etki. Bu fiş yeşil köşeye.
İşte Quick Win. Önce onu yaparsın.
Etki-Efor Sahası: Her Fikri Tart

Karmaşık fikir yığını iki eksenli bir sahaya dökülür: yatay efor, dikey etki. Genç her fişi teraziyle tartar (çok mu etki, az mı efor?) ve dört renkli bölgeye ayırır. En parlak yeşil köşedeki Quick Win önce gider.

Etki-Efor Matrisi Oyunu
Etki-Efor Matrisi Oyunu
Çözümleri doğru kadrana yerleştir!
Bir çözüm seç:
Düşük Efor
Yüksek Efor
Yüksek Etki
★ Quick Win
Hemen yap!
◎ Büyük Bahis
Planla, kaynak al
Düşük Etki
▪ Doldurucu
Zaman olursa yap
✕ Nankörlü
Kaçınmaya çalış
Ev işleri seçimi
Hangisi önce?
Hızlı kazanımBulaşık: az efor, hemen rahatlatır
Büyük projeTüm evi boyamak: çok efor
Aynı Konu, Farklı Sektör
Üretim
Hızlı: ayar standardı
Büyük: hat yenileme
Sağlık
Hızlı: form sadeleştir
Büyük: yeni sistem
Hizmet
Hızlı: sık soru yanıtı
Büyük: CRM değişimi
AI ile Kadran Taslağı Çıkar
Fırsat

Yapay zekâ fikirleri etki ve efora göre dört çeyreğe yerleştiren bir taslak çıkarır; sen sahadaki gerçeklikle doğrularsın. Hedef: yüksek etki + düşük efor ("hızlı kazanım").

Dene
Şu fikir listesini etki-efor matrisine yerleştir: [fikirleri yaz]. Her fikri 1-5 etki ve 1-5 efor puanıyla değerlendirip Quick Win, Büyük Bahis, Doldurucu, Nankörlü kadranlarına ayır; hangi puanların sahada veriyle doğrulanması gerektiğini işaretle.
Dikkat

Yapay zekâ etki ve efor puanlarını tahmin eder, bilmez; taslağı hipotez say, gerçek etki ve eforu sahada ekiple doğrula, en görkemli fikri değil Quick Win'i önce yap.

Mini Quiz: 2 Soru
✓ Yüksek etki, düşük efor· Düşük etki, yüksek efor· İkisi de yüksek
Hızlı kazanımlar yüksek etkili ama az efor gerektiren işlerdir; önce onlara başlanır.
✓ Fikirleri önceliklendirmeye· Bütçe yapmaya· Rastgele seçime
Etki-efor matrisi sınırlı kaynağı en çok değer üreten işlere yönlendirir.
Bilgini Test Et
Quick Win, hemen uygulanmalı ilk seçeneklerdir.
Kaçınmaya çalış. Düşük etki + yüksek efor kombinasyonu kaynak israfı.
Kriterler net tanımlanır ve oylama yapılır; ortalama veya konsensus ile karar verilir.
İLK BU!
Genc Dedektif tek bir yesil isildayan fisi (secilen fikir) iki eliyle kaldirmis rahatlamis; arkada dort-bolgeli saha duzenli; Lean Usta supurgeye yaslanmis acik kapiyi isaret ediyor
12 fikirden birini seçtik. Önce bu gider.
Şimdi onu somut bir göreve çevireceğiz.
SIRA GÖREVDE!
Aklında kalsın:

Önce Bu Fikir

“En görkemli fikir değil, az eforla çok etki yapan fikir önce gider. Sınırlı kaynağı Quick Win'e ver.”

En değerli fikri seçtik; sıradaki adım onu somut göreve çevirmek: Aksiyon Planı.