ISRAF MI?!

Sarı Kuşak · Modül 3 "Müşteri ve Değer Kavramı" · Ders 5/5 · Modül Kapanışı · ~4 dk

Değer Katan vs. Değer Katmayan İşler

Müşterinin para ödediği iş ile biz kendi kendimize yarattığımız iş arasındaki fark. Lean bunun üzerine kurulu.

1Müşteri kimdir?

2İç/Dış müşteri

3VOC nedir?

4CTQ nedir?

5Değer katan iş

Modül 3 kapanışı: değeri gör

Terzi Usta itiraz ediyor; Lean Usta süpürgesiyle bekleyen kumaşı gösteriyor; Genç duraksamış

"Müşteri buna para öder miydi?"

"Ama hepsi bir amaç için!"

Terzi UstaLean UstaAcemi Dedektif

YAKALA!

Atölye Turu ve Tuzak

Sigma Usta, Genç'i atölyenin kapısında bıraktı: "Müşteriyi tanıdın, sesini duydun, kriterini ölçtün. Şimdi Lean Usta sana onu süreçte görmeyi öğretecek."

Lean Usta süpürgesiyle Terzi Usta'nın atölyesini dolaşır, bekleyen bir kumaş yığınını gösterip sorar. Genç kendinden emin ama tuzağa düşer. Toplantı şöyle geçer:

L

Lean Usta

Her adıma bak. Kendine sor: bu adım için müşteri ödeme yapar mıydı?

G

Genç

Ama hepsi lazım değil mi? Kontrol imzası, depo taşıması, bekleme... hepsi bir amaç için yapılıyor!

✦ Amaçlı olmak ile değer katmak aynı şey değildir! ✦

3 panel: kumaş kesimi (değer), bekleyen kutular+süpürge (israf), resmî mühür (zorunlu israf)

Üç Mühür: Değer / İsraf / Zorunlu İsraf

Üç kategori üç panelde: kesim (değer), bekleyen kutular (israf), resmî mühür (zorunlu israf).

Değer Katan

3 kriteri karşılamalı: (1) müşteri istiyor, (2) ürünü/hizmeti dönüştürüyor, (3) ilk seferinde doğru yapılıyor.

Örnek: Kumaş kesmek, dikiş dikmek, etiketi yazmak

Değer Katmayan (İsraf)

Müşteri ödemez, istemiyor, sürecin çıktısını doğrudan değiştirmiyor. Lean'in hedefi bunları yok etmek.

Örnek: Bekleme, gereksiz taşıma, fazla stok

Zorunlu İsraf

Müşteriye değer katmıyor ama mevzuat, güvenlik veya mevcut proses şartları nedeniyle zorunlu.

Örnek: Yasal denetim kayıtları, kalite imzası

Genç elinde mühürle bekleyen kumaşın etiketine basmak üzere; Lean Usta süpürgesine yaslanıp onaylıyor

"Bekleme amaçlı ama değer katmıyor!"

"İşte israf avcılığı bu, dedektif."

MÜHÜRLE!

Süreç Adımı Sınıflandırıcı

Lean Usta: "Mührü al. Siparişin yolunu adım adım gez."

Her adımı sınıflandır: değer katıyor mu, israf mı, zorunlu israf mı? (bu sayfada da çalışır)

1. Kumaş kesimi yapmak

2. Kesim öncesi kumaş gözlemek için beklemek

3. Hatalı dikişi yeniden yapmak

4. Ürünün üzerine etiketi dikmek

5. Bitmiş ürünleri depodan depoya taşımak

6. Kalite kontrol onay imzası atmak

0/6 cevaplandı

Aklında Kalacak 4 Şey

1

Değer katan iş 3 kriteri karşılamalı: müşteri istiyor + dönüşüm yapıyor + ilk seferinde doğru.

2

Değer katmayan işler (saf israf) Lean'in birincil hedefidir. Bekleme, gereksiz taşıma, fazla stok gibi.

3

Zorunlu israf şimdilik mecbur ama uzun vadede azaltılmaya çalışılır. Mevzuat, güvenlik gereklilikleri.

4

Bir süreç adımının amaçlı olması, değer kattığını garantilemez. Her adım müşteri gözünden sorgulanmalı.

AI ile Değer/İsraf Ayıklama

Fırsat

Yapay zekâ süreci adımlara böler, her adıma "müşteri buna para öder mi?" sorusunu uygulayıp taslak çıkarır; sen sahada doğrularsın.

Dene

"Sürecimin adımlarını sırayla yazıyorum: [adımları girin]. Her adımı üç kategoriden birine ayır: değer katan (müşteri ister + çıktıyı dönüştürür + ilk seferde doğru), değer katmayan israf, zorunlu israf. Emin olamadığın adımları soru olarak işaretle."

Dikkat

Yapay zekâ adımın adını bilir ama sizin atölyenizi bilmez: her etiketi o işi yapan kişiyle sahada doğrulayın; özellikle "zorunlu israf" gerçekten zorunlu mu diye sorgulayın.

Günlük Hayat: Hamburger Siparişi

Hangi adıma para ödersin?

Değer katan:Köftenin pişmesi, hazırlanması

Katmayan:Kuyrukta bekleme, yanlış sipariş düzeltme

Her Sektörde Aynı Kural

Üretim

Değer: montaj
Katmayan: taşıma/bekleme

Sağlık

Değer: muayene
Katmayan: evrak kuyruğu

Hizmet

Değer: sorunu çözmek
Katmayan: tekrar tekrar anlatmak

Quiz: 2 Soru (tıkla, cevabı gör)

· Onay beklemek✓ Ürünü müşteri için dönüştürmek· Yeniden iş

Değer katan iş: müşterinin para ödediği, çıktıyı ilk seferde dönüştüren adımdır.

· Değer katan✓ Değer katmayan (israf)· Zorunlu değer

Bekleme müşteriye değer katmaz; bir israf türüdür (DOWNTIME'daki Waiting).

Tezgahta renkli etiketli değer akışı şeridi; Müşteri memnun ödüyor; Genç defter kapatıyor; Sigma+Lean+Terzi Usta gururlu

"Müşteriyi tanıdın, ölçtün, gördün."

"Sırada: süreç tam olarak nedir?"

Sıcak Teslim · Modül 3 Kapandı

Müşteriyi tanıdık, sesini duyduk, kriterini ölçtük, değerini gördük. Masada siparişin yolu bir değer akışı şeridi gibi serili: hangi adım yeşil, hangisi kırmızı, hangisi turuncu. Peki bu adımların hepsi neyin içinde akıyor? Süreç. Sıradaki modül onu soruyor.