Kök Neden Nedir?
Bir problem yaşandığında gördüğün şey genellikle gerçek neden değildir. Görünen şey belirti, asıl neden ise altında gizli olan kök nedendir.
Bir problem olmuş; herkesin işaret ettiği aşikâr şüpheli spot altında: operatör. Genç hemen deftere 'operatör hatası' yazmak üzere. Lean Usta perdeyi aralayıp gölgedeki gerçek faili gösteriyor: bozuk bir sistem. Kişiyi suçlamak kolay; kök neden derinde.
Aynı vaka üç katmanda: çalışmayan araba bir belirti, bitik akü katkıda bulunan neden, bozuk alternatör ise kök neden. Alternatörü çözmezsen akü tekrar biter, araba tekrar durur.
Her ifade için karar ver, sonra ipucunu gör.
Kök neden: kalıp aşınmış
Kök neden: tek görevli kayıt
Kök neden: belirsiz fatura
Yapay zekâya 'bu problemde olası kök nedenleri 5 Neden zinciriyle sırala' de; aday zinciri çıkarır. Ama gerçek kök nedeni sahada veriyle sen doğrularsın.
Yapay zekânın verdiği kök nedeni sahada veriyle doğrulamadan kabul etme; AI 'operatör hatası' gibi yüzeysel/kişi suçlayan bir cevaba kolayca kayabilir, oysa gerçek kök neden genelde bir sistem koşulu ya da tasarım eksiğidir.
Gerçek Fail Yakalandı
“Problemi çözmek için öncelikle neyin belirti, neyin gerçek neden olduğunu ayırt etmek zorundasın. Belirti sana nereye bakman gerektiğini söyler, kök neden sana ne yapman gerektiğini söyler.”
Gerçek faili bulduk; sıradaki adım onu adım adım sorgulamak: 5 Neden Analizi.