MODÜL 11 · AI + L6S

AI'ya doğru soru sorma mantığı

Aynı AI'ya iki farklı soru: biri çöp çıktı üretir, diğeri altın cevap. Fark: prompt kalitesi.

AI'nın nerede yardımcı olduğunu gördük; şimdi ona doğru soruyu sormayı öğreniyoruz.

PUF!

Genc Dedektif parlayan yazisiz AI ekranina burusuk bir kagit topagini (muglak soru) firlatir; ekran bicimsiz gri bir sis (cop cikti) ufler; Lean Usta bir eli dur der gibi kalkik uyarir

AI zaten akıllı. Kısaca sorsam yeter.

Kötü soru, kötü cevap. Aynı AI, farklı sonuç.

Kötü soru, kötü cevap

Genç Dedektif parlayan AI ekranına buruşuk, muğlak bir tek satır fırlatır; ekran biçimsiz gri bir sis üfler. Lean Usta durdurur: aynı AI, ama soru çöpse cevap da çöp. Merak boşluğu açılır: aynı ekran, neden bu kadar farklı sonuç?

Karşılaştırma: Aynı AI, farklı sonuç

Muğlak Prompt

"Hata analizine yardım et."

AI yanıtı:

"Tabii ki yardımcı olabilirim! Hata analizi için hangi alandan bahsediyorsunuz? Mühendislik, yazılım, üretim? Biraz daha detay verir misiniz..."

Sonuç: Hiçbir şey öğrenemedik.

Kesin Prompt

"L6S uzmanı olarak, depo için 400 satırlık hata verisini incele. Kök nedenlere göre Pareto yap, top 3 kategoriyi maddele."

AI yanıtı:

"Analiz sonuçları: 1. Yanlış etiketleme %38, 2. Eksik kontrol imzası %29, 3. Raf yerleşim hatası %21. Bu üç kategori toplam hatanın %88'ini oluşturmaktadır..."

Sonuç: Doğrudan kullanılabilir!

NET SOR!

$Tek kare ince cizgiyle ikiye bolunur: solda Genc muglak burusuk kagidi verir ekran gri sis ufler, sagda ayni Genc temiz cok-yuzeyli net karti verir ekran berrak billur ising verir; Lean Usta ortada iki yariyi isaret eder$

Aynı ekran! Sadece soruyu değiştirdim.

Belirsiz soru belirsiz cevap. Net soru net cevap.

Belirsiz soru, belirsiz cevap

Tek kare ikiye bölünür. Solda muğlak soru gider, biçimsiz sis çıkar. Sağda net soru gider, berrak billur çıkar. Aynı ekran, iki soru, iki sonuç: fark AI'da değil, senin sorundadır.

Aynı AI. Fark tamamen senin sorunda: çöp girer, çöp çıkar.

İyi Prompt'un 5 Altını

1

ROL: AI'ya bir uzman kimlik ver. "L6S uzmanı olarak davran."

2

BAĞLAM: Ne yaptığını, hangi aşamada olduğunu anlat.

3

VERİ: Ham veriyi veya özeti yapıştır.

4

GÖREV: Ne yapmasını istediğini kesin yaz.

5

FORMAT: Madde listesi mi? Tablo mu? Kaç kelime?

KAZANAN?

Prompt Yarışması · Hangisi Kazanır?

Her turda iki prompt var. Sence hangisi AI'dan kullanılabilir bir cevap çıkarır? Seç, kazananı gör.

Tur 1: Hangi prompt daha iyi?

Tur 2: Hangi prompt daha iyi?

Tur 3: Hangi prompt daha iyi?

AI köşesi — AI ile İyi Soru Kur

Fırsat

AI aynı araçtır; değeri senin sorunun kalitesi belirler. Rol, bağlam, veri, görev ve formatı net verdiğinde tutarlı ve kullanılabilir çıktı alırsın; muğlak sorunca yalnızca ek soru ve çöp geri gelir.

Dene

[ROL] Lean Six Sigma uzmanı olarak davran. [BAĞLAM] DMAIC'in [hangi] aşamasındayım, problem: [tek cümle]. [VERİ] Şu veriyi/özeti kullan: [yapıştır]. [GÖREV] [ne istediğin, tek net cümle]. [FORMAT] Çıktıyı sade Türkçe, [madde listesi / tablo / 1 sayfa] olarak ver.

Dikkat

AI'nın çıktısı sorunun kalitesine bağlıdır ve bir hipotezdir; sayıları ve önerileri sahada veriyle doğrula, soruyu ve kararı sen sahiplen. En görkemli AI değil, en iyi soru değerli cevap üretir.

SORU=ÇIKTI

Genc Dedektif bir elinde temiz net soru kartini obur elinde berrak billur ciktiyi tutup karsilastirir/dogrular; arkada parlayan yazisiz AI ekrani dingin; Lean Usta supurgesine yaslanip acik bir kapiyi (ai-3 kaprusu) isaret eder

Soruyu ben kurarım. Cevabı ben doğrularım.

Şimdi bu soruyla veriye dalacağız.

Aklında Kalacak Cümle

Soru Kalitesi = Çıktı Kalitesi

“AI, sen ne kadar iyi sorular sorarsan o kadar iyi cevaplar verir. Soru kalitesi = çıktı kalitesi.”

İyi soruyu kurduk; şimdi AI'dan veri analizinde destek alacağız.