La2 · Değer/İsraf FiltresiSarı Kuşak · Modül 6 "Yalın Araçları" · Ders 2/5 · For Dummies
FİLTRELE!
Sarı Kuşak · Modül 6 "Yalın Araçları" · Ders 2/5 · ~4 dk
Değer mi, İsraf mı?
Müşteri sadece değer için para öder. Peki bir iş gününde ne kadar zaman gerçekten değer üretiyor, ne kadarı israf? Sayılar sizi şaşırtabilir.
1Lean nedir?
2Değer/israf
38 israf türü
4İsrafı görmek
5Kapanış
Bu ders: Değer/israf
FİLTRELE!
"Bütün gün çalıştım ama değer az. Neden?"
"Günü filtreden geçirelim. Değeri bulalım."
Genç DedektifLean Usta
Bütün Gün Çalıştım, Ama Değer?
Genç bütün gün çalıştı ama sonuçta değer az. Geçen ders "israf diye bir şey var" demiştik; şimdi Lean Usta bir huniyle geliyor: günü filtreden geçirip değeri israftan ayıralım.
ÜÇE AYIR!
Değer Katan
Zorunlu ama İsraf
İsraf (Muda)
Aktiviteler 3 Kategoriye Girer
✓Değer Katan
Müşteri ödemek ister. Ürün ilerledi, servis gelişti, müşteri memnun. Örnek: parça işleme, rapor yazma.
!Zorunlu ama İsraf
Müşteri ödemez ama kaldıramazsın. Örnek: yasal onay, muhasebe, uyum gereklilikleri.
✗İsraf (Muda)
Müşteri demez ki, kalkabilir. Örnek: bekleme, tekrar iş, gereksiz taşıma, aşırı işlem.
Çoğu organizasyonda gerçek değer yaratan aktivite oranı yalnızca %5-40 arasındadır. Geri kalanı zorunlu veya tam israf!
ŞAŞIRTICI!
Günde Ne Kadar Değer Üretiyoruz?
Kayan çubukla her aktivite için zaman yüzdesini ayarla. Gerçek çalışma gününüz nasıl görünüyor?
Müşteri için ürün/rapor üretmek (Değer katıyor)%20
Toplantılarda karar almak (Gerekli ama israf)%15
E-posta okumak ve yanıtlamak (İsraf)%25
Bilgi aramak / dosya bulmak (İsraf)%20
Onay beklemek / kuyrukta olmak (İsraf)%20
Gerçek Değer: %0Zorunlu: %0İsraf: %0
E-posta Kovası: Zorunlu ≠ İsraf
Lean Usta
E-postaya harcadığım 2 saatin kaçında müşteri için bir şey ürettim? Çok azında. Geri kalanı israf kovası.
Genç Dedektif
Peki e-postayı tamamen mi kaldıralım?
Lean Usta
Hayır! Zorunlu iletişim israf değildir. Ama 50 kişiye CC'li 'tamam' e-postası? Tamamen israf.
SÜZÜLDÜ!
"İsraf azaldıkça değer daha hızlı akıyor!"
"İşte bu. Kova küçülünce akış büyür."
Günü Filtreden Geçir
Bir iş günü huniye döküldü: değer temiz kanaldan müşteriye aktı, israf yandaki kovaya sızdı. Kova küçüldükçe müşteriye giden değer akışı büyür. Su faturasındaki gibi: işe yarayan su değer, sızan su israf.
Aynı Şey, Ama Günlük Hayat: Su Faturası
Değer ile israf yan yana:
✓ Değer:Kullanılan, işe yarayan su
✗ İsraf:Sızan, boşa akan su
Aynı Konu, Farklı Sektör
Üretim
Değer: işleme adımı İsraf: taşıma/bekleme
Sağlık
Değer: muayene İsraf: evrak kuyruğu
Hizmet
Değer: çözüm İsraf: tekrar anlatma
Mini Quiz: 2 Soru (tıkla, cevabı gör)
✓ İsraf azaldıkça değer akışı artar· Bağımsızdır· İsraf iyidir
Süreçten israf çıktıkça müşteriye giden değer daha hızlı ve ucuz akar.
✓ Müşteri için ürünü dönüştürmek· Beklemek· Yeniden iş
Değer katan iş, müşterinin ödediği, çıktıyı ilk seferde dönüştüren adımdır.
AI ile Değer/İsraf Etiketleme
Fırsat
Yapay zekâ süreci adım adım 'değer / israf' diye etiketleyen bir taslak çıkarır; sen sahada doğrularsın. Az israf = daha çok değer akışı.
Dene
"Şu süreci adım adım listeliyorum: [adımları yaz]. Her adımı üç kategoriden birine etiketle: değer katan (müşteri bunun için para öder), zorunlu ama israf (müşteri ödemez ama kaldırılamaz), tam israf (müşteri ödemez, kaldırılabilir). Her etiket için tek cümlelik gerekçe ver ve emin olmadıklarını ayrıca işaretle."
Dikkat
Yapay zekânın etiketi bir taslaktır; bir adımın gerçekten değer katıp katmadığına (müşteri buna para öder mi?) sahadaki gözlem ve müşteri sesiyle sen karar verirsin, çünkü model 'zorunlu ama israf' ile 'tam israf'ı bağlamı bilmeden karıştırabilir.
Cebine Koymalık: İsraf Formülü
İsraf = Zaman + Kaynak harcandı ama müşteri bedelini ödemedi.
Lean'de ilk soru her zaman: müşteri bunun için para öder mi?
PARA ÖDER Mİ?
"Tek soru: müşteri buna para öder mi?"
"Şimdi sıra o israfları tanımada."
Tek Soru, Sonra Sıradaki
Her aktiviteyi tek bir sorudan geçir: müşteri buna para öder mi? Öderse değer, ödemezse israf. Sıradaki dosya: bu israfların hepsinin bir adı var mı?
