YEŞİL KUŞAK · MODÜL 2 · DEFINE FAZIDERS-072 · ~5 dk · Define Fazı
Canlı karikatür sahne: yeşil paltolu bir dedektif elinde not defteriyle bomboş bir olay-yeri panosunun önünde kafası karışmış dururken, karşısındaki tanık ellerini havada sallayarak belirsizce omuz silkiyor, başının üstünde soru işaretleri
Yeşil Kuşak · Define Fazı

Problem Statement Nedir?

Problem Statement, bir projenin çözmeye çalıştığı sorunu ölçülebilir, somut ve çözüm içermeyen biçimde tanımlayan cümledir. "Kalitemiz düşük" bir sorun değil, genel bir gözlemdir — tıpkı bir tanığın "kötü bir şey oldu" demesi gibi.

Hikâye Storyboard

Görgü Tanığından Problem Statement'a: Üç Kare

1Bulanık ifade işe yaramaz
Bulanık ifade işe yaramaz
"Kalite düşük" bir tanığın "kötü bir şey oldu" demesi gibidir: nesne yok, yer yok, sayı yok. Dedektifin panosu boş kalır — üzerinde çalışılacak hiçbir şey yoktur.
2Altı unsurla somutlaştır
Altı unsurla somutlaştır
Nesne + hata + yer + zaman + büyüklük + etki. Cümle artık ölçülebilir bir hedef: Hat 2 boyama, renk sapması, %8.4, 96.000 TL. Pano ipuçlarla dolar.
3Faili tahmin etme (altın kural)
Faili tahmin etme (altın kural)
İyi tanık sadece ne gördüğünü söyler — sebebi ve suçluyu uydurmaz. Problem Statement de çözüm/kök neden içermez; nedeni Analyze bulur.
Hikâye

Olay Yeri: İyi Bir Görgü Tanığı

Canlı karikatür sahne: dedektif olay-yeri panosuna net soyut ipucu kartları (nesne, yer, saat, miktar ikonları) diziyor, iplerle bağlıyor; karşısındaki tanık kendinden emin şekilde belirli bir noktayı işaret ediyor
Net ipuçları: ne, nerede, ne zaman, ne kadar.

Bir olay yerinde dedektifin tek ihtiyacı iyi bir görgü tanığıdır. İlk tanık "kötü bir şey oldu, biri bir şeyler yaptı" der — bununla hiçbir yere varılmaz, pano boş kalır. İkinci tanık "saat iki buçukta, arka kapıdan, kırmızı ceketli biri üç kutu aldı ve batıya koştu" der. Ne, nerede, ne zaman, ne kadar — hepsi net; dava çözülür.

Bir Lean Six Sigma projesinde de göreviniz iyi tanık olmaktır ve bunun adı Problem Statement'tır. Ekipten biri "kalite düşük" der; Green Belt durur: "Bu bir tanığın 'kötü bir şey oldu' demesi gibi. Hangi süreçte, ne tür hata, ne kadar, ne zamandan beri, hangi maliyet?"

Cevaplar gelince bulanık gözlem ölçülebilir bir Problem Statement'a dönüşür. Ama en kritik kural: iyi tanık faili tahmin etmez. Problem Statement de içinde çözüm ya da kök neden barındırmaz — sebebi Analyze fazı bulur; sizin işiniz durumu net tarif etmektir.

İyi tanık = iyi Problem Statement
Ne gördüğünü net söyle (nesne, yer, zaman, büyüklük, etki) — ama faili tahmin etme. Sebebi Analyze fazı bulur.
Görgü tanığı / dedektif benzetmesi, "bulanık ifade işe yaramaz; net olmalı ama fail/sebep tahmini içermemeli" fikrini somutlaştırmak içindir. İyi tanığın faili tahmin etmemesi, Problem Statement'ın 'çözüm ve kök neden içermeme' altın kuralına birebir karşılık gelir; sayılar temsilîdir.
Sahneden

GB Adım Adım Somutlaştırıyor

Ekip Üyesi
Problemimiz kalite düşük. Bunu Charter'a yazalım.
Green Belt
Dur bir saniye. 'Kalite düşük' Charter'a yazılamaz. Hangi süreçte, ne tür hata?
Ekip Üyesi
Boyama hattında renk farkı var sanırım.
Green Belt
İyi. Şimdi ne kadar? Ne zamandan beri? Ve bu hangi maliyeti yaratıyor?
Ekip Üyesi
Aylık 340 adet, 3 aydır, 96.000 TL yeniden işleme!
Green Belt
İşte şimdi Problem Statement oldu. İçinde çözüm önerisi var mı? Hayır. Mükemmel!
İnteraktif

Cümle Dönüştürücü

Canlı karikatür sahne: dedektifin olay-yeri panosunda altı soyut ipucu kartı (nesne, hata, yer, zaman, miktar, etki ikonları) iplerle birbirine bağlı — dağınık parçalardan tek bir net resim
Altı ipucu kartı, tek net resim.

Zayıf ifadeye tıkla; neden zayıf olduğunu, uygulanan formülü ve güçlü versiyonu gör.

Neden zayıf?
Nesne yok, hata türü yok, büyüklük yok, zaman yok, etki yok.
Formül uygulandı
Nesne (boyama ist.) + Hata (renk sapması) + Yer (Hat 2) + Zaman (Şubat-Nisan) + Büyüklük (%8.4) + Etki (96.000 TL)
✅ Güçlü Problem Statement
Üretim hattı 2'de boyama istasyonundan çıkan ürünlerde renk sapması hatası, Şubat-Nisan 2026 döneminde aylık ortalama 340 adet seviyesine ulaşmış olup toplam üretimin %8.4'ünü oluşturmakta ve yıllık 96.000 TL yeniden işleme maliyetine neden olmaktadır.
Neden zayıf?
Hangi şikayet türü? Ne kadar? Hangi süreçte? Mali etki yok.
Formül uygulandı
Hata türü (yanlış yönlendirme) + Büyüklük (120 vaka/ay) + Zaman (Ocak'tan itibaren) + Etki (CSAT 4.1→3.2, 35.000 TL risk)
✅ Güçlü Problem Statement
Çağrı merkezi hizmetlerinde yanlış yönlendirme şikayetleri, Ocak 2026'dan itibaren aylık 120 vakanın üzerine çıkmış; CSAT puanı 12 haftada 4.1'den 3.2'ye gerilemiş ve aylık tahmini 35.000 TL müşteri kaybı riski oluşturmuştur.
Neden zayıf?
Hangi süreç? Ne kadar geç? Nerede oluşuyor? Kaç sipariş etkileniyor?
Formül uygulandı
Süreç (depo sevkiyat) + Büyüklük (%94→%78) + Yer (paketleme ist.) + Etki (28 sipariş/hafta)
✅ Güçlü Problem Statement
Depo sevkiyat sürecinde zamanında teslimat oranı, Q4-2025 döneminde %94 taban değerinden %78'e düşmüş; gecikmelerin %71'i paketleme istasyonlarında oluşmakta ve haftalık ortalama 28 sipariş etkilenmektedir.
Formül

Problem Statement'ın 6 Unsuru

Nesne
Hangi ürün, süreç, sistem?
Hata Türü
Ne tür sapma veya problem?
Yer
Hangi istasyon, bölüm, lokasyon?
Zaman
Ne zamandan beri? Hangi dönem?
Büyüklük
Kaç adet? Yüzde kaç?
Etki
Maliyet, müşteri etkisi, risk?
Altın kural
Problem Statement içinde çözüm önerisi veya neden ifadesi bulunmamalıdır. "Otomasyon eksikliği nedeniyle..." yazmak kök neden analizini önyargılı hale getirir.
DMAIC Bağı

Define'ın En Kritik Yapı Taşı

Problem Statement Define fazının kalbidir; bulanık yazılırsa tüm proje yanlış hedefe kilitlenir. İçine gizlenen bir neden ise Analyze'ı daha başlamadan yönlendirir.

Define
Problem Statement yazılır, Charter'ın merkezine oturur; Goal Statement onun ölçülebilir aynasıdır (baseline → hedef).
Measure'a köprü
İfadedeki 'büyüklük' (baseline) toplanan veriyle doğrulanır; '%8.4' gerçek ölçümle teyit edilir.
Analyze'a saygı
Cümlede neden bulunmadığı için Analyze kök nedeni önyargısız arar; 'şu yüzünden' yazmak analizi yönlendirir.
Sık Hatalar

Problem Statement Yazarken Ne Ters Gider?

Bulanık ifade
'Kalite düşük / şikâyet çok / teslimat geç' ölçü içermez. Nesne + hata + yer + zaman + büyüklük + etki ile somutla.
Çözümü cümleye koymak
'Yeni yazılım alarak azaltmak' bir çözümdür. Problem Statement durumu tarif eder; çözüm Improve'un işi.
Kök nedeni varsaymak
'Otomasyon eksikliği nedeniyle...' analizden önce cevabı varsayar. Sebebi cümleye yazma; Analyze bulsun.
Suçlu göstermek
'X ekibinin dikkatsizliği yüzünden...' taraf tutar. Kişi/departman suçlama; durumu nötr tarif et.
Baseline'ı atlamak
Yüzde/adet vermeden yazmak. Sayısal taban olmadan iyileşme kanıtlanamaz; rakamı koy.
AI Köşesi

AI Cümleyi Kurar, Green Belt Doğrular

Yapay zekâ bulanık bir gözlemi güçlü bir Problem Statement'a çevirmekte iyi bir yardımcıdır: altı unsuru sorarak eksikleri işaretler, örnek ifade taslaklar ve içine gizlenmiş çözüm/neden/suçlu ifadelerini yakalayıp temizlemeyi önerir. Ama rakamlar sizde: taslaktaki '%8.4' veya '96.000 TL' gerçek veriyle doğrulanmadan Charter'a yazılmaz. AI cümleyi kurar; sayının doğruluğunu ve altın kurala uygunluğunu Green Belt garanti eder.

AI Asistanı
Bulanık bir problemi netleştirmek mi istiyorsun? Aşağıdaki gibi bir istem yaz, ben altı unsurla güçlü bir Problem Statement taslağı çıkarayım — sen rakamları doğrula.
Şu bulanık gözlemi güçlü bir Lean Six Sigma Problem Statement'ına çevir: '[gözlem]'. Altı unsuru içermeli: nesne, hata türü, yer, zaman, büyüklük (adet/%), etki (maliyet/müşteri/risk). Eksik bilgi varsa hangi soruları sormam gerektiğini listele. ÖNEMLİ: cümlede çözüm, kök neden veya suçlu OLMASIN — sadece ölçülebilir durumu tarif et. Hangi rakamları doğrulamam gerektiğini işaretle.
Şu Problem Statement taslağını denetle: '[taslak]'. (1) Altı unsurdan hangileri eksik? (2) İçinde gizli çözüm önerisi, kök neden varsayımı veya suçlama var mı — işaretle ve nötr haline çevir. (3) Ölçülebilir bir baseline (sayı) içeriyor mu? Eksikse ne sormam gerektiğini yaz.
Enter ile gönder — AI taslak verir, kararı sen verirsin.
Anlayalım

Tıkla, Cevabı Gör

Çözümü ve suçluyu içermez. Durumu tarif eder; çözüm önermez, kişi/departman suçlamaz, kök nedeni varsaymaz — sebebi Analyze fazı bulur.
Sayısal bir taban (baseline) olmadan iyileşme kanıtlanamaz. 'Düşük/fazla/geç' yerine adet ya da yüzde vererek ilerlemeyi ölçülebilir kılarsınız.
Nesne (hangi ürün/süreç), hata türü (ne tür sapma), yer (hangi istasyon/bölüm), zaman (ne zamandan beri), büyüklük (kaç adet/%), etki (maliyet/müşteri/risk).
Cebine Koymalık

İyi bir Problem Statement, iyi bir görgü tanığı gibidir: ne, nerede, ne zaman, ne kadar — hepsini net söyler ama faili tahmin etmez.

Projenin ilk cümlesini yazarken kendine sor: iyi bir görgü tanığı mıyım, yoksa 'kötü bir şey oldu' mu diyorum? Altı unsuru doldur, çözüm ve suçluyu dışarıda bırak — sebebi Analyze bulacak.